Zoek je op architect tekening, dan wil je meestal duidelijkheid: welke tekeningen moet ik krijgen van een architect, wat is het verschil tussen schets/ontwerp/vergunning/uitvoering, en welke heb ik écht nodig voor mijn project? Dat is een slimme vraag, want “te weinig tekeningen” leidt vaak tot interpretatie op de bouw—en interpretatie wordt al snel meerwerk, vertraging en discussies. Aan de andere kant wil je ook niet betalen voor een te zwaar pakket als je project simpel is.
Op deze pagina krijg je een helder overzicht van de belangrijkste types architect tekeningen, waarvoor je ze gebruikt, welke je nodig hebt per projecttype (verbouwing/uitbouw/nieuwbouw/interieur), en een checklist om offertes en scope goed te vergelijken.
Voor het grote overzicht van architectdiensten: Architect gids.
Wil je eerst begrijpen wat een architect precies doet: wat doet een architect.
Wat is een “architect tekening”?
Een architect tekening is een visuele en technische beschrijving van jouw plan: indeling, maten, gevels, doorsnedes en details. Tekeningen worden gebruikt om:
- jouw ideeën te vertalen naar een concreet ontwerp
- te communiceren met aannemer/constructeur/leveranciers
- (indien nodig) een vergunning aan te vragen
- prijsopgaven/offertes te kunnen vergelijken
- de uitvoering te sturen (kwaliteit, details, maatvoering)
Belangrijk: “een tekening” is geen één ding. Er bestaan verschillende tekeningen voor verschillende doelen. Het verschil tussen een vergunningtekening en een uitvoeringstekening is bijvoorbeeld enorm—en vaak de oorzaak van misverstanden.
De 5 belangrijkste soorten architect tekeningen (met functie)
1) Schetsontwerp-tekeningen (SO)
Doel: richting vinden en keuzes maken.
Wat je ziet:
- globale plattegronden (indeling, zones)
- soms een simpele gevel/doorsnede
- varianten (optie A/B/C)
Wanneer belangrijk: bij elke verbouwing/nieuwbouw waar je nog zoekt naar de beste indeling of uitbreiding.
Valkuil: te vroeg naar aannemers met alleen schetsen → grote prijsverschillen en veel aannames.
2) Voorlopig/definitief ontwerp-tekeningen (VO/DO)
Doel: ontwerp vastzetten met maatvoering.
Wat je ziet:
- plattegronden met maten en functies
- gevels en doorsnedes (duidelijker)
- raam- en deuropeningen
- vaak materialisatie op hoofdlijnen
Wanneer belangrijk: zodra je serieus offertes wilt aanvragen of richting vergunning gaat.
3) Vergunningtekeningen (aanvraag omgevingsvergunning)
Doel: laten zien wat je gaat bouwen en dat het binnen regels past.
Wat je ziet:
- bestaande en nieuwe situatie (plattegronden, gevels, doorsnedes)
- situatietekening op het perceel
- maatvoering en soms berekeningen/rapporten (afhankelijk van project)
Belangrijk om te weten: vergunningtekeningen zijn vaak niet gedetailleerd genoeg om op te bouwen zonder extra uitwerking. Ze zijn bedoeld voor toetsing door de gemeente, niet voor de aannemer.
Voor trajecten waar dit vaak speelt:
4) Uitvoeringstekeningen (UT) / Technisch ontwerp (TO)
Doel: het plan bouwbaar maken en de uitvoering sturen.
Wat je ziet:
- exacte maatvoering (ook constructief relevant)
- details van aansluitingen (dakrand, kozijnen, isolatie, waterdichting)
- posities van installaties (op hoofdlijnen of uitgewerkt)
- duidelijkheid voor aannemer en leveranciers
Wanneer essentieel: bij uitbouw/aanbouw, grotere verbouwingen, renovaties, nieuwbouw en alles waar details kwaliteit bepalen.
Waarom dit geld bespaart: minder interpretatie = minder meerwerk en betere vergelijkbare offertes.
5) Detailtekeningen (de “kwaliteit-tekeningen”)
Doel: kritieke punten foutloos laten uitvoeren.
Voorbeelden van details:
- aansluiting oud/nieuw (bij renovatie/uitbouw)
- dakrand/overstek, goten en hemelwaterafvoer
- kozijnneg, dorpels, lekdorpels
- isolatieopbouw en koudebrugpreventie
- vloer-gevel aansluiting
Wanneer extra belangrijk: moderne woningen (strakke lijnen), schuurwoningen, villa’s, en jaren-30 renovaties waar oud/nieuw samenkomt:
Welke tekeningen heb je nodig per projecttype?
Hieronder een praktisch overzicht. Zie het als richtlijn; complexiteit en regels bepalen de exacte set.
A) Kleine verbouwing (zonder constructieve ingrepen)
Meestal voldoende:
- schets/definitief ontwerp plattegronden
- beperkte maatvoering
Soms extra: - simpele detailtekening bij aansluitingen
Start hier: architect verbouwing.
B) Uitbouw / aanbouw
Meestal nodig:
- DO-tekeningen (plattegronden/gevels/doorsnedes)
- vergunningtekeningen (indien van toepassing)
- uitvoeringstekeningen + details (dakrand, pui, isolatie, waterdichting)
Relevante pagina’s:
C) Renovatie woning (bestaande bouw, risico’s)
Meestal nodig:
- bestaande + nieuwe situatie (goed ingemeten)
- uitvoeringstekeningen (aansluitingen)
- detailtekeningen (koudebrug, vocht, dak, kozijnen)
Lees: architect renovatie woning en renovatie architect.
D) Nieuwbouw huis
Meestal nodig:
- schets/DO (concept + maatvoering)
- vergunningtekeningen
- uitvoeringstekeningen + details (sterk aanbevolen)
Lees: nieuwbouw architect en architect huis bouwen.
E) Interieur (indeling/maatwerk/licht)
Meestal nodig (afhankelijk van scope):
- indelingsplan met maatvoering
- maatwerk tekeningen (kasten/keuken)
- lichtplan (posities, schakelingen)
- (optioneel) vloer-/tegelplan
Lees: interieur architect en binnenhuis architect.
Vergunningtekening vs uitvoeringstekening: het verschil in één minuut
Vergunningtekening
- bedoeld voor gemeente / toetsing
- laat zien wat je bouwt
- weinig details voor uitvoering
Uitvoeringstekening
- bedoeld voor aannemer / leveranciers
- laat zien hoe je het bouwt
- bevat detailoplossingen, maatvoering, aansluitingen
Praktische tip: als je aannemer zegt “vergunningtekeningen zijn genoeg”, check dan of je project echt simpel is. Bij uitbouw/renovatie is dat vaak niet genoeg voor kwaliteitsbewaking.
Checklist: vragen die je aan je architect moet stellen over tekeningen
Gebruik deze checklist voordat je akkoord gaat op een offerte:
- Welke fases leveren jullie? (SO/VO/DO/vergunning/uitvoering)
- Welke tekeningen krijg ik precies per fase? (lijst met aantallen/onderdelen)
- Zijn uitvoeringstekeningen inbegrepen? Zo ja: op welk detailniveau?
- Welke detailtekeningen zitten erin? (dakrand, kozijn, isolatie, oud/nieuw)
- Zijn revisierondes inbegrepen? Hoeveel en wat is meerwerk?
- Wie meet de bestaande situatie in? (en hoe wordt afwijking opgelost?)
- Worden installaties meegenomen? (lichtplan, ventilatie, posities)
- Gebruik ik deze tekeningen om offertes te vragen? (aanbestedingsset)
- Mag ik de tekeningen gebruiken voor meerdere offertes? (gebruik/rechten)
- Krijg ik ook een technische omschrijving/bestek? (optioneel maar handig)
Voor algemene selectie: architect kiezen.
Bureau vs freelancer: architectenbureau kiezen.
Waar gaat het vaak mis? (en hoe jij dat voorkomt)
Misverstand 1: “Ik krijg tekeningen, dus het is duidelijk”
Maar: tekeningen kunnen heel verschillend zijn in detailniveau.
Oplossing: laat deliverables specificeren en vraag voorbeelden.
Misverstand 2: “Offertes verschillen, dus aannemers zijn duur”
Vaak prijzen aannemers verschillende aannames in (onduidelijke scope).
Oplossing: aanbestedingsset met voldoende tekeningen + scopebeschrijving.
Misverstand 3: “Details lossen we op de bouw wel op”
Op de bouw = tijdsdruk = ad hoc keuzes.
Oplossing: kritieke details vooraf tekenen.
Misverstand 4: “Vergunning rond = klaar”
Vergunning zegt niets over bouwkwaliteit.
Oplossing: uitvoeringstekeningen + eventueel bouwbegeleiding afspreken.
Wat kost een architect-tekeningenpakket?
Dat hangt af van:
- projecttype (interieur vs uitbouw vs nieuwbouw)
- fase(s) die je afneemt
- detailniveau en aantal revisies
- wel/geen bouwbegeleiding
Voor kosteninformatie zonder keyword overlap:
- Overzicht: wat kost een architect
- Deep dive: kosten architect
- Uurbasis (kleine adviesvragen): uurtarief architect
- Specifiek verbouwing: kosten architect verbouwing
- Specifiek nieuwbouw: kosten architect nieuwbouw
FAQ: architect tekening
1) Welke tekening heb ik minimaal nodig voor een aannemer?
Minimaal een definitief ontwerp met maatvoering. Voor scherpe en vergelijkbare offertes zijn uitvoeringstekeningen en details vaak beter, vooral bij uitbouw/renovatie.
2) Zijn vergunningtekeningen genoeg om te bouwen?
Soms bij hele simpele projecten, maar meestal niet bij uitbouw/aanbouw/renovatie. Vergunningtekeningen missen vaak uitvoeringsdetails.
3) Wat zijn de belangrijkste detailtekeningen?
Dakrand, kozijn-aansluiting, isolatieopbouw, oud/nieuw aansluiting en waterdichting (bij uitbouw).
4) Moet ik altijd een bestaande situatie laten inmeten?
Bij verbouw/renovatie: ja, dit voorkomt verrassingen. Vraag wie verantwoordelijk is voor maatvoering.
5) Wanneer heb ik een lichtplan nodig?
Bij interieurprojecten en renovaties waar je sfeer en functionaliteit wilt verbeteren. Zie interieur architect.
6) Kan ik starten met alleen schetsen?
Ja, dat is slim om richting te kiezen. Maar ga niet te vroeg offertes aanvragen met alleen schetsen.
7) Waar vind ik hulp bij architectselectie?
Start bij architect kiezen.
Volgende stappen
- Overzicht: Architect gids
- Architect kiezen (offertes vergelijken): architect kiezen
- Uitbouw/aanbouw: uitbouw architect en aanbouw architect
- Renovatie-case aanpak: architect renovatie woning
- Nieuwbouw: nieuwbouw architect
- Kosten: wat kost een architect
